Τουρισμός: Γιατί το 2023 αναμένεται να είναι μια από τις καλύτερες χρονιές

Δυναμικά φαίνεται να επανακάμπτει φέτος η αγορά των Βαλκανίων που αποτελεί βασικό τροφοδότη κυρίως της Βόρειας Ελλάδας αλλά και μια πηγή τουριστών που συνδέονται στενά με τη χώρα μας, την αγαπούν και ανήκουν στην κατηγορία των repeaters.

Ήδη η ώθηση δόθηκε το 2022, μια δύσκολη χρονιά, ειδικά λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της ενεργειακής κρίσης, που τελικά φάνηκε να ξεπερνά σε ορισμένες περιπτώσεις και τα πιο αισιόδοξα σενάρια.

Με τη σεζόν φέτος να ξεκινά ουσιαστικά αρχές Ιουνίου, το 2023 εκ των πραγμάτων φαίνεται πως θα δώσει καλύτερα αποτελέσματα, παρόλο που ακόμη είναι νωρίς για εκτιμήσεις, καθώς πέρσι η σεζόν άρχισε μετά τα μέσα Ιουνίου όπως εξηγεί μιλώντας στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Ξενοδόχων Γρηγόρης Τάσιος.

To 2022 ήταν μια χρονιά που ξεκίνησε με κάποιες αναμενόμενες δυσκολίες αλλά και έκτακτες αρνητικές καταστάσεις και αβεβαιότητες.

Καταβλήθηκαν όμως μεγάλες προσπάθειες από τον ΕΟΤ , το Υπουργείο Τουρισμού και τους επαγγελματίες του τουρισμού και τελικά το 2022 ήταν μια από τις καλύτερες χρονιές για τον ελληνικό τουρισμό, σύμφωνα με τον Γιώργο Σταφυλάκη, προϊστάμενο Γραφείου ΕΟΤ Ρουμανίας.

«Οι δυσκολίες για τις αγορές των Βαλκανίων ήταν σαφέστατα μεγαλύτερες συγκριτικά με την κεντρική και δυτική Ευρώπη γιατί επηρεάστηκαν αρνητικά για μακρύ χρονικό διάστημα από τις συνθήκες που δημιούργησε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Επί της ουσίας η τουριστική περίοδος για τις αγορές των Βαλκανίων ξεκίνησε με καθυστέρηση 1,5 περίπου μήνα και με μεγάλη αβεβαιότητα ως προς την εξέλιξη της τουριστικής κίνησης», αναφέρει.

Ειδικότερα για τη Ρουμανία, όπως επισημαίνει ο κ.Σταφυλάκης, η μεγάλη καμπάνια ενημέρωσης που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο στο Βουκουρέστι με την καταλυτική συμβολή του υπουργού Τουρισμού Β. Κικίλια, αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματική.

Έγινε στον κατάλληλο χρόνο, έδωσε απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα των Ρουμάνων πολιτών και τους απελευθέρωσε από όλες τις ανησυχίες τους αναφορικά με την Ελλάδα.

Η διαχείριση που έγινε στις οδικές συνοριακές εισόδους ήταν αποτελεσματική και ξεπεράστηκαν προβλήματα που τα προηγούμενα χρόνια «παρήγαγαν» αρνητικές ειδήσεις για τη χώρα μας. Αποτέλεσμα ήταν να εκτιναχθεί η ζήτηση για την Ελλάδα από τα μέσα Ιουνίου και μετά και παρά τις δυσκολίες εξεύρεσης καταλυμάτων λόγω της υψηλότατης ζήτησης last minute, οι Ρουμάνοι επέμειναν στην βασική τους επιλογή για την Ελλάδα.

Σε αριθμούς αυτό μεταφράστηκε ως εξής: Την κύρια τουριστική περίοδο του 2022 (2ο και 3ο τρίμηνο) επισκέφθηκαν την Ελλάδα 100.000 περισσότεροι Ρουμάνοι τουρίστες σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2019 και στο 11μηνο του 2022 (Ιανουάριος-Νοέμβριος) ο συνολικός αριθμός επισκεπτών από Ρουμανία έφθασε τους 1.363.500. Οι εισπράξεις στο 9μηνο είναι αυξημένες κατά 20% περίπου σε σχέση με το 2019.

Αναφορικά με την τουριστική κίνηση από Βουλγαρία, που σχετίζεται κυρίως με οδικό τουρισμό, φαίνεται πως ήταν μειωμένη σε σχέση με το 2019. Άλλωστε, σε σχέση με τη Ρουμανία, είναι μικρότερη αγορά με αρκετά χαμηλότερη δαπάνη ανά ταξίδι αλλά και με ένα πιο ανομοιογενές μείγμα ταξιδιωτών (λόγω της εγγύτητας υπάρχει μια συνεχής σχεδόν ροή επισκεπτών με διαφορετική διάρκεια παραμονής και επίπεδο δαπάνης).

Είναι λογικό , όπως σημειώνει ο κ.Σταφυλάκης, οι ανατιμήσεις και οι υψηλότερες τιμές των προσφορών τελευταίας στιγμής, να επηρέασαν τους ταξιδιώτες με χαμηλότερους προϋπολογισμούς. Στο 11μηνο του 2022 επισκέφθηκαν την Ελλάδα 1.780.000 ταξιδιώτες από την Βουλγαρία.

Οι Σέρβοι τουρίστες ήταν λιγότεροι από ένα εκατομμύριο αλλά είναι μια ομάδα τουριστών που πραγματικά αγαπούν την Ελλάδα, έχουν συναισθηματικούς δεσμούς με τη χώρα και θέλουν να την επισκέπτονται κάθε χρόνο, με προτίμηση τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.

Και φέτος όμως, οι Σέρβοι δίνουν “ψήφο εμπιστοσύνης” στη χώρα μας, όπως τονίζει ο κ.Τάσιος και ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα ενώ η σεζόν αναμένεται να πάει πολύ καλύτερα, αφού θα αρχίσει από την 1η Ιουνίου. «Οι Σέρβοι καλύπτουν όλες τις κατηγορίες πελατών και επιλέγουν όλα τα είδη καταλυμάτων, ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ανάλογα με την αγοραστική δύναμη του καθένα. Ο κύριος όγκος τους κατευθύνεται κυρίως σε Χαλκιδική και Πιερία και είναι τουρίστες που έρχονται ως επί το πλείστον στη χώρα μας οδικώς.

«Γενικότερα το 2023 τα Βαλκάνια μπαίνουν σε μια κανονικότητα, όπως θα λέγαμε, καθώς πέρσι η σεζόν άρχισε περίπου από τα μέσα Ιουνίου», υπογραμμίζει ο πρόεδρος της ΠΟΞ.

Ακόμη πιο δυναμικά στο “κάδρο” της διεκδίκησης της αγοράς των Βαλκανίων μπαίνει και η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, που ήδη έχει ένα φανατικό “κοινό” Ρουμάνων (ιδιαίτερα στη Σαμοθράκη αλλά και τη Θάσο) αλλά και Βούλγαρων επισκεπτών που την επιλέγουν καθόλη τη διάρκεια του χρόνου (σ.σ. ιδιαίτερα μεγάλη αναμένεται να είναι και η προσέλευση στις εκδηλώσεις για το Καρναβάλι της Ξάνθης).

«Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τη δυναμική που υπάρχει από τις χώρες των Βαλκανίων, αναφέρει ο εντεταλμένος σύμβουλος τουρισμού της ΠΑΜ-Θ Θανάσης Τσώνης, και ειδικά το πόσο σημαντικός είναι για εμάς ο οδικός τουρισμός. Ειδικά μετά την πανδημία, μπήκαμε με ακόμη μεγαλύτερη ορμή στη διαδικασία να αναπτύξουμε το τουριστικό μας προϊόν και να δείξουμε ότι η Περιφέρειά μας διαθέτει αμέτρητες επιλογές που σχετίζονται τόσο με τις νέες τάσεις στον τουρισμό, όσο και με τις διαχρονικές.

Για το λόγο αυτό, εκτός από τη συμμετοχή μας στις εκθέσεις Τουρισμού, διοργανώσαμε ειδικές εκδηλώσεις σε Σερβία, Ρουμανία, Βουλγαρία και Πολωνία, προκειμένου να προβάλουμε και να αναδείξουμε κάθε πλευρά του τόπου μας, επενδύοντας σε αγορές που έχουν πολύ καλές προοπτικές αλλά και το πλεονέκτημα της εγγύτητας».

Το 2023 αναμένεται να είναι μια από τις καλύτερες χρονιές

Οι πράκτορες γενικά βλέπουν ότι το 2023 θα είναι μια από τις καλύτερες χρονιές για τον τουρισμό και πιστεύουμε ότι αυτή θα είναι η εικόνα και για την Ελλάδα, σημειώνει ο κ.Σταφυλάκης.

«Φυσικά ο οδικός τουρισμός έχει κυρίαρχη θέση στον εισερχόμενο τουρισμό από τις αγορές των Βαλκανίων λόγω της εγγύτητας αλλά φέτος βλέπουμε όμως ότι σημειώνεται σημαντική αύξηση στον αριθμό των πτήσεων charter προς ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς από περισσότερα αεροδρόμια της Ρουμανίας.

Σε αυτά προστέθηκε φέτος και το νέο αεροδρόμιο του Brasov. Στα προγράμματα των tour operators βλέπουμε αύξηση αριθμού πτήσεων charter προς όλους σχεδόν τους ελληνικούς προορισμούς και κυρίως προς Κρήτη, Ζάκυνθο, Κω, Κεφαλονιά, Κέρκυρα, Ρόδο, Σκιάθο.

Για πρώτη φορά θα έχουμε πτήσεις και προς Πελοπόννησο (Άραξο). Σε ό,τι αφορά στις αεροπορικές εταιρείες και μετά την κατάρρευση της Blue Air την περασμένη χρονιά, βλέπουμε σημαντική αύξηση δρομολογίων από την Animawings (εταιρεία ελληνορουμανικών συμφερόντων με έδρα στην Ρουμανία στην οποία το μεγαλύτερο ποσοστό κατέχει η Aegean Airlines), ενώ ήδη έχει ανακοινώσει νέα δρομολόγια και η Wizz Air (προς Σκιάθο και Ζάκυνθο).

Μετά την περίοδο της πανδημίας, κατά την οποία ο αριθμός των charter με λεωφορεία είχε μειωθεί δραστικά, από φέτος επανεμφανίζονται στις προσφορές των tour operators τα εβδομαδιαία bus charters προς κλασικούς αλλά και νέους προορισμούς, όπως Σαμοθράκη, Πάργα, Σκιάθο, Αλόννησο, Κεφαλονιά, Τολό», προσθέτει ο κ.Σταφυλάκης.

«Όλα τα παραπάνω μας δείχνουν ότι τόσο οι tour operators όσο και οι αεροπορικές εταιρείες επενδύουν σημαντικά στην Ελλάδα για το 2023 γιατί φυσικά προεξοφλούν ότι θα είναι μια εξαιρετικά καλή χρονιά», συμπληρώνει. Το κύριο τουριστικό ρεύμα από Ρουμανία αναμένεται όπως πάντα να κινηθεί μέσω του οδικού τουρισμού και κυρίως προς Θάσο, Χαλκιδική, Πιερία, Καβάλα, Λευκάδα, Πάργα, Εύβοια, Σαμοθράκη και άλλους προορισμούς που είναι εύκολα προσβάσιμοι οδικώς.

Δράσεις που στοχεύουν να αναβαθμίσουν – άμεσα και έμμεσα – το τουριστικό προϊόν της χώρας περιλαμβάνει το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0» που κατατέθηκε στη Βουλή και αναμένεται να αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς έγκριση.

Με σκοπό τη διαφοροποίηση του ελληνικού τουριστικού χαρτοφυλακίου, τη μείωση της εποχικότητας και την αύξηση των εσόδων, στο επίκεντρο των παρεμβάσεων τίθεται η προώθηση θεματικών και εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο ορεινός τουρισμός, ο τουρισμός υγείας και ευεξίας, ο γαστρονομικός και ο καταδυτικός τουρισμός, αλλά και ο αγροτουρισμός. Προβλέπεται επίσης αναβάθμιση των τουριστικών λιμανιών και προσβασιμότητα στις παραλίες, καθώς και ειδικά προγράμματα κατάρτισης για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού των τουριστικών επιχειρήσεων.

Ο βασικός κορμός των παρεμβάσεων περιγράφεται στον 4ο πυλώνα του σχεδίου, ο οποίος αφορά τις ιδιωτικές επενδύσεις και τον οικονομικό και θεσμικό μετασχηματισμό. Ειδικότερα, ο Άξονας 4.6 του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θέτει το πλαίσιο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας κρίσιμων κλάδων για την εθνική οικονομία, μεταξύ των οποίων και ο τουρισμός. Στον άξονα αυτό υπάγονται μία σειρά από επενδύσεις που αποσκοπούν στον εμπλουτισμό και τη βελτίωση του τουριστικού προϊόντος της χώρας, στην ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματός της, στην ανάπτυξη των ορεινών, παράκτιων και νησιωτικών περιοχών και την αξιοποίηση των συγκριτικών τους πλεονεκτημάτων.

Αναλυτικά ο συγκεκριμένος άξονας προβλέπει τις εξής επενδύσεις:

Τουριστική ανάπτυξη (προϋπολογισμός 260 εκατ. ευρώ): Αφορά την ανάπτυξη και τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος με παρεμβάσεις για τον ορεινό τουρισμό, τον τουρισμό Υγείας και ευεξίας (αξιοποίηση ιαματικών πηγών), τον αγροτουρισμό και τη γαστρονομία, την αναβάθμιση των τουριστικών λιμανιών, τον καταδυτικό τουρισμό και την προσβασιμότητα στις παραλίες. Στόχοι η βελτίωση της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος, η βελτίωση της απόδοσης των υφιστάμενων τουριστικών επενδύσεων και η διεύρυνση της τουριστικής περιόδου.

Αναβάθμιση δεξιοτήτων στον τομέα του τουρισμού (46 εκατ.): Αφορά τον επαναπροσδιορισμό και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού τουριστικών επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν προβλήματα απασχόλησης. Αφορά ιδίως εποχιακούς εργαζόμενους, μακροχρόνια άνεργους και υπαλλήλους που τέθηκαν σε αναστολή λόγω του COVID-19. Επικέντρωση σε επτά επαγγελματικές ειδικεύσεις. Το έργο εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε βελτίωση της απασχόλησης, καλύτερες αμοιβές αλλά και θα διευκολύνει τις τουριστικές επιχειρήσεις στην ανεύρεση προσωπικού με σύγχρονες δεξιότητες και αυξημένη εξειδίκευση.

Παρεμβάσεις αναβάθμισης περιφερειακών λιμένων (20 εκατ.): Αφορά την αναβάθμιση μικρότερων περιφερειακών λιμένων σε νησιά και περιοχές με αναπτυγμένη τουριστική δραστηριότητα.

Παρεμβάσεις αναβάθμισης σε περιφερειακά αεροδρόμια (107 εκατ.): Αφορά τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό, τη βελτίωση και την αναβάθμιση περιφερειακών αεροδρομίων με έργα υποδομής (κανονισμοί της ΕΕ 1139/2018), που αποτελούν συμβατική υποχρέωση του κράτους. Η επένδυση αφορά τα 13 περιφερειακά αεροδρόμια και περιλαμβάνει: (α) Σχεδιασμό, μελέτη και σχετικές άδειες για τους αεροδιαδρόμους, (β) Κατασκευή (ανασχηματισμός) λωρίδων αεροδιαδρόμου, (γ) Κατασκευή Περιοχής Ασφαλείας αεροδιαδρόμου, (δ) Σηματοδότηση αεροδιαδρόμου, (ε) Περιμετρική περίφραξη τύπου ΝΑΤΟ, (στ) Φωτισμός αεροδιαδρόμου. Στόχος να ανταποκριθεί το κράτος στις υποχρεώσεις που το αφορούν για την προσαρμογή των αεροδρομίων στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς και να τονωθεί η περιφερειακή ανάπτυξη στις αντίστοιχες περιοχές, πολλές από τις οποίες είναι εμβληματικές πύλες εισόδου τουριστών και επισκεπτών.

Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (427 εκατ.): Επένδυση στην κατασκευή του ΒΟΑΚ που θα συνδέσει τις τέσσερις μεγάλες πόλεις της Κρήτης αναβαθμίζοντας την μεγαλύτερη τουριστική περιοχή της χώρας. Η επένδυση αναμένεται να βελτιώσει καταλυτικά την οδική ασφάλεια και θα κινητοποιήσει πολλές επιπλέον περιφερειακές επενδύσεις.

«Γέφυρες» με τον πολιτισμό

Μέσα από τον επενδυτικό χάρτη του σχεδίου επιχειρείται παράλληλα η σύνδεση του τουρισμού με τον πολιτισμό, τομέας στον οποίο η Ελλάδα έχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και ο οποίος επίσης υπέστη βαρύ πλήγμα από την πανδημία. Συγκεκριμένα προβλέπονται οι εξής επενδύσεις.

Πολιτιστικές και Φυσικές διαδρομές (30 εκατ.): Η επένδυση στοχεύει στην ενίσχυση της ταξιδιωτικής εμπειρίας για τουρίστες που επισκέπτονται περιοχές με ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά τα μνημεία και τις φυσικές διαδρομές. Αντικείμενο είναι η αναβάθμιση των φυσικών υποδομών των μνημείων καθώς και υποδομών 5G που πρόκειται να εγκατασταθούν κατά μήκος των φυσικών και πολιτισμικών διαδρομών. Οι υποδομές συμπληρώνονται με: (α) Ψηφιακές υπηρεσίες, π.χ. πληροφοριών, (β) Υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου και (γ) Υπηρεσίες πιστοποίησης για παρόχους τοπικών αγαθών και υπηρεσιών.

Δημιουργία Πολιτιστικών διαδρομών (11 εκατ.): Σχεδιασμός και υλοποίηση πέντε εμβληματικών πολιτιστικών διαδρομών με θεματικές αφηγήσεις και δύο με γεωγραφική αφήγηση, που καλύπτουν όλες τις περιόδους της ελληνικής ιστορίας και συνδέουν τουριστικούς προορισμούς σε όλη την ελληνική επικράτεια. Οι δράσεις που θα αναπτυχθούν γύρω τους περιλαμβάνουν την ανάπτυξη ψηφιακών διαδραστικών εφαρμογών, την αναβάθμιση της υποδομής υπηρεσιών και την συντήρηση και αποκατάσταση επιλεγμένων μνημείων. Το έργο θα δώσει την δυνατότητα ανάπτυξης παράλληλων καλλιτεχνικών και πολιτιστικών δράσεων.

Δημιουργία Μουσείου Ενάλιων Αρχαιοτήτων στον Πειραιά (50 εκατ.): Με το νέο Μουσείο στο λιμάνι του Πειραιά αναμένεται να καλυφθεί ένα κρίσιμο μουσειακό κενό, δημιουργείται ένα νέο τοπόσημο που θα βοηθήσει την τουριστική ανάπτυξη της πόλης.

Ψηφιακός μετασχηματισμός του ΕΟΤ

Επιπλέον, δράσεις με έμμεσο αντίκτυπο στην προώθηση της τουριστικής ανάπτυξης ξεδιπλώνονται και σε άλλους δύο πυλώνες, αυτούς της «πράσινης» και της ψηφιακής μετάβασης.

Συγκεκριμένα στο πλαίσιο της «Ψηφιακής μετάβασης» εντάσσεται ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός του ΕΟΤ (προϋπολογισμού 8 εκατ.). Η επένδυση αφορά τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του ΕΟΤ με την εφαρμογή ενός ψηφιακού τουριστικού χάρτη και ενός ψηφιακού αποθετηρίου πολιτιστικών πόρων της χώρας. Η καινοτομία θα παρέχει πληροφορίες σε τουρίστες και πολίτες βασισμένη στην τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης 2ης γενιάς. Στόχος είναι η αύξηση της συνολικής επισκεψιμότητας της χώρας.

Επιπλέον προβλέπεται η Ανάπτυξη Ψηφιακού Μητρώου Τουριστικών Επιχειρήσεων, επένδυση προϋπολογισμού 8 εκατ.

«Πράσινα» έργα με θετικό αποτύπωμα στον τουρισμό

Στο σκέλος της «Πράσινης μετάβασης» προβλέπεται η «Δημιουργία νέου χωροταξικού σχεδιασμού για ΑΠΕ, Βιομηχανία, Τουρισμό και Υδατοκαλλιέργιες», που αποβλέπει στη ρύθμιση του θεσμικού πλαισίου για την κατανομή και κατασκευή όλων των σχετικών τύπων έργων και υποδομών.

Στον ίδιο πυλώνα εντάσσεται και μία σειρά επενδύσεων σε έργα ύδρευσης, υπογειοποίησης του δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος και επεξεργασίας λυμάτων σε τουριστικές περιοχές που εκτιμάται ότι θα συμβάλλουν στην εξασφάλιση βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης. Ειδικότερα προωθούνται τα εξής έργα:

-Η υπογειοποίηση και αναδιάταξη του δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος σε οικισμούς με ιδιαίτερη πολιτιστική ή τουριστική αξία και σε κέντρα πόλεων με προτεραιότητα στις περιοχές όπου το δίκτυο είναι ευάλωτο σε καιρικά φαινόμενα (60 εκατ. ευρώ).

-Η αναβάθμιση των δικτύων ύδρευσης περιοχών της Δυτικής Ελλάδας (Πρέβεζα, Άρτα) και νησιών (Λέσβος, Λευκάδα, Κέρκυρα) για την οποία προβλέπονται 290 εκατ. ευρώ.

-Η δημιουργία υποδομών επεξεργασίας αστικών λυμάτων σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων σε τουριστικά και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές (παραλιακά μέτωπα Κορινθίας, δυτικό παραλιακό μέτωπο Βόλου, περιοχή Μόρνου, οικισμοί σε Ιωάννινα, Πέλλα, Κερατέα, οικισμοί σε νησιά όπως Κρήτη, Κέρκυρα, Σκύρος, Σκόπελος κ.α.).